"జంజీలను (Gen-Z) ట్రాప్ చేయడం చాలా ఈజీ"

"జంజీలను (Gen-Z) ట్రాప్ చేయడం చాలా ఈజీ" అనే మాట నిజమేననిపించేలా నేటి పరిస్థితులు ఉన్నాయి.

 కష్టానికి దూరంగా, శ్రమతో సంబంధం లేకుండా, అనుకున్నదే తడవుగా చేతికి అందాలనే ‘ఇన్‌స్టంట్’ సంస్కృతి ఈ తరాన్ని పెడదోవ పట్టిస్తోంది.

ఈ మానసిక వైకల్యాన్ని, దానికి దారితీస్తున్న పరిస్థితులను విశ్లేషిస్తూ... విశాఖపట్నం ఘటనతో పాటు జరిగిన కొన్ని అంశాలను పరిశీలించండి…

డిజిటల్ మాయాజాలంలో 'జంజీ'లు: ‘ఇన్‌స్టంట్’ సంస్కృతి తెస్తున్న వినాశనం!

"కష్టపడకుండానే సుఖాలు రావాలి.. శ్రమించకుండానే కోట్లు సంపాదించాలి.. అనుకున్నది అనుకున్న క్షణమే చేతిలో ఉండాలి!"—ఇదీ నేటి 'జెనరేషన్ జెడ్' (Gen-Z) లోని మెజారిటీ యువత ఆలోచనా విధానం. సాంకేతికత అపారమైన అవకాశాలను తెచ్చిపెట్టిన మాట వాస్తవమే అయినా, అదే సాంకేతికత నేటి తరాన్ని ఒక మానసిక బానిసత్వంలోకి నెట్టేస్తోంది. కష్టానికి, శ్రమకు, క్రమశిక్షణకు దూరమవుతున్న ఈ తరాన్ని ఈజీగా 'ట్రాప్' చేయడానికి నేర ప్రపంచం పొంచి ఉంది.

1. విశాఖపట్నం ఉదంతం: క్రమశిక్షణపై క్రూరత్వం

ఇటీవల విశాఖపట్నంలో జరిగిన ఘటనే దీనికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. తల్లి పెట్టిన చిన్నపాటి ఆంక్షలను, చదువుకోవాలనే క్రమశిక్షణను భరించలేక ఒక 16 ఏళ్ల బాలుడు తన స్నేహితులతో కలిసి కన్నతల్లినే హతమార్చాడు. అంతటితో ఆగక, ఇంట్లోని బంగారం దోచుకుని "మేము మాఫియాలోకి వెళ్తున్నాం" అని లేఖ రాసి పెట్టాడు. సినిమాల్లో, వెబ్ సిరీస్‌లలో చూసే అండర్‌వరల్డ్ డాన్ పాత్రల డిజిటల్ భ్రమల్లో బతికేస్తూ, నిజ జీవితంలో కన్నతల్లి ప్రేమను కూడా శత్రుత్వంగా చూసేంతటి మానసిక వికృతికి ఈ తరం లోనవుతోంది.

2. అంతర్జాతీయ ఉదాహరణ: అమెరికాలో 'కియా బాయ్స్' (Kia Boys) ట్రెండ్

సోషల్ మీడియా రీల్స్, టిక్‌టాక్ వీడియోలలో లైకులు, వ్యూస్ కోసం నేటి తరం ఎంతకైనా తెగిస్తుందనడానికి అమెరికాలోని 'కియా బాయ్స్' ఉదంతం ఒక పెద్ద ఉదాహరణ. సోషల్ మీడియాలో కార్లను ఎలా దొంగిలించాలో ఒక 'ఛాలెంజ్' (Challenge) గా మార్చుకుని, వందలాది మంది మైనర్లు కార్లను దొంగిలిస్తూ, ఆ వీడియోలను ఇంటర్నెట్‌లో పెట్టారు. కేవలం డిజిటల్ ప్రపంచంలో 'హీరోలు' అయిపోవాలనే పిచ్చితో, ఏ విధమైన శ్రమ లేకుండా లగ్జరీని అనుభవించాలనే వ్యామోహంతో వీరు నేరస్థులుగా మారిపోయారు.

3. జాతీయ ఉదాహరణ: ఆన్‌లైన్ గేమింగ్, బెట్టింగ్ల ఉచ్చు

భారతదేశ వ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం వేలాది మంది జంజీలు ఆన్‌లైన్ లోన్ యాప్‌ల (Loan Apps) ఉచ్చులో, ఐపీఎల్ బెట్టింగ్లలో, ఆన్‌లైన్ రమ్మీ వంటి గేమింగ్ వ్యసనాల్లో చిక్కుకుంటున్నారు. కష్టపడకుండా రాత్రికి రాత్రే డబ్బు సంపాదించాలనే ఆశే వీరికి పెట్టుబడి. అప్పులు తీర్చడం కోసం కన్నవారిపై దాడులు చేయడం, ఆత్మహత్యలకు పాల్పడడం లేదా సైబర్ నేరగాళ్లకు 'మ్యూల్ అకౌంట్లు' (ఖాతాలు) అద్దెకిస్తూ ఈజీగా సైబర్ క్రైమ్స్ లోకి ట్రాప్ అయిపోతున్నారు.

జంజీలు ఇంత ఈజీగా ఎందుకు ట్రాప్ అవుతున్నారు?

• ఇన్‌స్టంట్ గ్రాటిఫికేషన్ (Instant Gratification): క్లిక్ చేస్తే ఫుడ్, క్లిక్ చేస్తే సినిమా, క్లిక్ చేస్తే సర్వీస్... ఇలా ప్రతిదీ తక్షణమే అలవాటు పడిపోవడం వల్ల, జీవితంలో దేనికైనా సమయం పడుతుంది, శ్రమించాలి అనే ఓపిక (Patience) ఈ తరంలో నశించింది.

• స్క్రీన్ అడిక్షన్ - బ్రెయిన్ వాష్: రీల్స్, షార్ట్స్ లో చూపించే లగ్జరీ కార్లు, బంగ్లాలు, విలాసవంతమైన జీవితాలను చూసి.. నిజ జీవితంలో కూడా కష్టం లేకుండా అలాంటి లైఫ్ వచ్చేయాలని భ్రమిస్తున్నారు.

• తల్లిదండ్రుల అతిగారాబం లేదా కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్: పిల్లలు అడిగిందే తడవుగా వస్తువులు కొనివ్వడం వల్ల వారికి 'శ్రమ విలువ' తెలియడం లేదు. అలాగే, డిజిటల్ స్క్రీన్లతో గడుపుతున్న పిల్లల మనసులో ఏం నడుస్తుందో తెలుసుకునే సమయం తల్లిదండ్రులకు లేకపోవడం.

ఈ తరాన్ని మార్చడం ఎలా? మార్గదర్శకత్వం ఏది?

ఈ 'జంజీ'లను సరైన మార్గంలో పెట్టాలంటే కేవలం గద్దించడం, ఆంక్షలు విధించడం సరిపోదు. వారికి ఒక శాస్త్రీయమైన, ఆత్మీయమైన మార్గదర్శకత్వం కావాలి:

• 'నో' (NO) చెప్పడం అలవాటు చేయాలి: పిల్లలు అడిగిన ప్రతిదీ వెంటనే సమకూర్చడం ఆపాలి. ఒక వస్తువు వెనుక ఎంత శ్రమ ఉందో వారికి తెలియజెప్పాలి.

• డిజిటల్ డిటాక్స్ - శారీరక శ్రమ: వర్చువల్ ప్రపంచం నుంచి వారిని బయటకు తెచ్చి మైదానాల్లో ఆడేలా, సమాజంతో కమ్యూనికేట్ అయ్యేలా చేయాలి. కష్టంతో కూడిన పనుల్లో వారిని భాగస్వామ్యులను చేయాలి.

• ఫ్రెండ్లీ మెంటర్‌షిప్ (Friendly Mentorship): జెనెక్స్ (Gen-X) లీడర్లు లేదా తల్లిదండ్రులు పాతకాలపు పద్ధతుల్లో కాకుండా, నేటి తరం సైకాలజీని అర్థం చేసుకుంటూ.. స్నేహితుడిగా మారి వారి ఆలోచనలను ప్రగతి వైపు మళ్లించాలి.

Dr.Rambabu Ankam